Trong thi công ốp lát hoàn thiện công trình, góc ngoài (góc lồi) luôn được xem là vị trí “yếu điểm” nhưng lại thường bị xem nhẹ. Không ít công trình nhà ở, nhà phố, chung cư, khách sạn, showroom… chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng đã xuất hiện tình trạng sứt mẻ cạnh gạch, nứt vỡ góc tường, bong tróc mép hoàn thiện, đặc biệt tại các góc ngoài.
Vì sao đây là vị trí “nhạy cảm” trong công trình?
Nếu góc trong được “bảo vệ tự nhiên” nhờ kết cấu lõm, thì góc ngoài lại hoàn toàn phơi ra ngoài, không có điểm tựa che chắn. Điều này khiến góc ngoài trở thành vị trí:
Chịu lực va đập trực tiếp
Dễ bị mẻ cạnh nhất
Xuống cấp nhanh nhất nếu xử lý không đúng kỹ thuật
Đặc tính vật lý của gạch, đá khiến góc ngoài dễ sứt mẻ
1. Gạch và đá cứng nhưng giòn
Gạch men, gạch porcelain, đá tự nhiên hay đá nhân tạo đều có đặc điểm chung:
Cứng
Chịu nén tốt
Nhưng giòn, chịu va đập kém ở cạnh và góc
Khi lực tác động tập trung vào một điểm nhỏ ở cạnh gạch, khả năng nứt vỡ xảy ra rất cao, đặc biệt là ở góc ngoài – nơi cạnh gạch lộ hoàn toàn.
2. Cạnh gạch là điểm yếu nhất
Trong quá trình sản xuất, bề mặt gạch được gia cường, nhưng cạnh gạch:
Mỏng hơn
Ít được bảo vệ
Dễ bị tổn thương khi va chạm
Khi hai viên gạch ghép lại tạo thành góc ngoài mà không có nẹp bảo vệ, toàn bộ cạnh gạch trở thành “điểm chịu lực trực tiếp”.
Nguyên nhân chính khiến góc ngoài dễ sứt mẻ nếu không dùng nẹp nhôm
1. Va chạm cơ học trong quá trình sử dụng
Trong sinh hoạt hàng ngày, góc ngoài thường xuyên chịu:
Va quẹt người qua lại
Va chạm đồ đạc khi di chuyển
Tác động từ xe đẩy, vali, thiết bị
Chỉ cần một lực va chạm nhỏ nhưng tập trung, cạnh gạch ở góc ngoài rất dễ:
Mẻ men
Vỡ cạnh
Rạn nứt chân gạch
2. Không có vật liệu phân tán lực
Khi không dùng nẹp nhôm:
Lực tác động dồn thẳng vào cạnh gạch
Không có lớp trung gian để phân tán lực
Gạch phải “chịu đòn trực tiếp”
Ngược lại, nẹp nhôm góc ngoài đóng vai trò như lớp đệm, giúp:
Hấp thụ lực va chạm
Phân tán lực sang diện tích lớn hơn
Bảo vệ cạnh gạch bên trong
3. Ảnh hưởng của rung động và co giãn vật liệu
Công trình luôn chịu:
Rung động do sinh hoạt
Co giãn nhiệt theo thời tiết
Lún nhẹ theo thời gian
Nếu góc ngoài chỉ xử lý bằng mạch vữa hoặc keo chít:
Dễ nứt mạch
Lộ cạnh gạch
Tăng nguy cơ sứt mẻ
Những cách xử lý góc ngoài truyền thống và hạn chế
1. Mài vát 45 độ cạnh gạch
Đây là cách làm phổ biến trước đây, tuy nhiên:
Cạnh gạch sau khi mài mỏng hơn
Dễ sứt mẻ hơn cạnh nguyên bản
Đòi hỏi tay nghề thợ cao
Không chống va đập hiệu quả
2. Trét mạch bằng xi măng hoặc keo chà ron
Cách này chỉ mang tính:
Che khe hở
Không có tác dụng bảo vệ cạnh
Dễ nứt, bong tróc theo thời gian
3. Sử dụng ke góc nhựa
Ke nhựa có giá rẻ nhưng:
Độ bền thấp
Dễ giòn, ố vàng
Kém thẩm mỹ trong công trình cao cấp
Vai trò của nẹp nhôm trong việc bảo vệ góc ngoài
1. Nẹp nhôm góc ngoài là gì?
Nẹp nhôm góc ngoài là thanh nhôm định hình (chữ L, V…) được lắp tại vị trí góc lồi khi ốp lát, có chức năng:
Che phủ cạnh gạch
Bảo vệ góc ngoài
Tăng độ bền và thẩm mỹ
2. Cơ chế bảo vệ góc ngoài của nẹp nhôm
Nẹp nhôm giúp:
Phân tán lực va đập thay vì dồn vào cạnh gạch
Che kín cạnh gạch, tránh tiếp xúc trực tiếp
Gia cố kết cấu góc, giảm nứt mẻ do rung động
Nhôm có đặc tính:
Nhẹ nhưng bền
Dẻo hơn gạch
Không giòn như vật liệu ốp lát
Vì sao không dùng nẹp nhôm thì góc ngoài xuống cấp rất nhanh?
1. Sứt mẻ nhỏ nhưng lan rộng
Một vết mẻ nhỏ ở góc ngoài nếu không xử lý kịp thời sẽ:
Lan rộng theo cạnh gạch
Làm mất liên kết keo dán
Gây bong tróc mảng lớn
2. Mất thẩm mỹ nghiêm trọng
Góc ngoài là vị trí dễ nhìn thấy nhất. Khi bị sứt mẻ:
Công trình trông cũ kỹ
Mất giá trị thẩm mỹ
Ảnh hưởng hình ảnh tổng thể
3. Tốn chi phí sửa chữa
Sửa góc ngoài bị mẻ thường phải:
Đục bỏ gạch
Thay viên mới
Làm lại mạch hoàn thiện
Chi phí sửa chữa luôn cao hơn rất nhiều so với chi phí lắp nẹp nhôm ngay từ đầu.
Những vị trí bắt buộc nên dùng nẹp nhôm góc ngoài
Cột nhà, cột trang trí
Mép tường hành lang
Góc bậc cầu thang, bậc tam cấp
Góc vách nhà tắm
Quầy lễ tân, showroom
Công trình có mật độ đi lại cao
Ở những vị trí này, không dùng nẹp nhôm gần như chắc chắn sẽ sứt mẻ theo thời gian.
Lợi ích lâu dài khi sử dụng nẹp nhôm cho góc ngoài
Bảo vệ góc khỏi va đập
Kéo dài tuổi thọ công trình
Giữ góc cạnh sắc nét, thẳng đều
Tăng giá trị thẩm mỹ
Giảm chi phí bảo trì, sửa chữa
Góc ngoài trong công trình cao cấp – nẹp nhôm gần như bắt buộc
Trong các công trình:
Khách sạn
Trung tâm thương mại
Showroom
Văn phòng cao cấp
Việc không dùng nẹp nhôm góc ngoài thường bị xem là:
Thi công thiếu chuyên nghiệp
Không đạt tiêu chuẩn hoàn thiện
Góc ngoài – điểm tập trung ứng suất trong kết cấu hoàn thiện
Trong kỹ thuật xây dựng, góc ngoài là vị trí tập trung ứng suất cao. Khi có lực tác động (va chạm, rung động, co giãn nhiệt), ứng suất không phân bố đều mà dồn mạnh vào cạnh và đỉnh góc.
Nếu góc ngoài chỉ được xử lý bằng:
Hai viên gạch ghép vuông góc
Một lớp keo dán mỏng
Một đường mạch chít
→ Toàn bộ ứng suất sẽ tác động trực tiếp lên cạnh gạch, khiến khả năng:
Sứt mẻ
Rạn chân men
Nứt vi mô
xảy ra nhanh hơn rất nhiều so với các vị trí khác.
Nẹp nhôm góc ngoài lúc này đóng vai trò như một thanh gia cường, giúp:
Phân tán ứng suất
Hạn chế tập trung lực
Giảm nguy cơ phá hủy cạnh gạch
Ảnh hưởng của tần suất sử dụng đến độ bền góc ngoài
Không phải góc ngoài nào cũng xuống cấp giống nhau. Trên thực tế, tốc độ sứt mẻ phụ thuộc rất lớn vào tần suất sử dụng không gian.
1. Nhà ở gia đình
Va chạm ít hơn
Thời gian xuất hiện sứt mẻ có thể sau 1–3 năm
Nhưng khi đã mẻ, rất khó sửa đẹp
2. Chung cư, hành lang, lối đi chung
Mật độ người qua lại cao
Xe đẩy, vali, đồ nội thất thường xuyên va quệt
Góc ngoài dễ mẻ chỉ sau vài tháng nếu không dùng nẹp
3. Công trình thương mại
Showroom, cửa hàng, khách sạn
Yêu cầu thẩm mỹ cao
Góc ngoài không nẹp gần như chắc chắn xuống cấp nhanh
→ Đây là lý do trong các công trình có lưu lượng sử dụng lớn, nẹp nhôm góc ngoài gần như là yêu cầu bắt buộc.
Tác động của môi trường đến góc ngoài không dùng nẹp nhôm
1. Thay đổi nhiệt độ – độ ẩm
Sự thay đổi nhiệt độ ngày – đêm, mùa mưa – mùa khô gây ra:
Co giãn gạch
Co giãn keo dán
Nứt mạch ở góc ngoài
Khi mạch nứt:
Cạnh gạch lộ ra
Góc ngoài mất liên kết
Chỉ cần va chạm nhẹ là sứt mẻ
2. Môi trường ẩm ướt (nhà tắm, WC)
Tại các khu vực ẩm:
Keo và mạch chít nhanh lão hóa
Khả năng bảo vệ cạnh gần như bằng 0
Nếu không có nẹp nhôm:
Góc ngoài nhà tắm rất dễ bong cạnh
Mẻ men, xấu và mất vệ sinh
Góc ngoài không sứt mẻ hay không phụ thuộc rất lớn vào giải pháp bảo vệ ngay từ đầu, và nẹp nhôm chính là lựa chọn đơn giản nhưng hiệu quả nhất để đảm bảo độ bền, an toàn và thẩm mỹ lâu dài cho công trình.